Ονόρε Μπαλτζάκ: Ευγενία Γκραντέ-Μπαρμπα Γκοριό-Μαγικό δέρμα (Παλαιοβιβλιοπωλείο)

Περιγραφή

Ευγενία Γκράντε

Σε μερικές επαρχιακές πόλεις βρίσκονται σπίτια που η όψη τους προκαλεί μελαγχολία σαν εκείνη που γεννάνε τα πιο θλιβερά ερείπια. Στα σπίτια αυτά συναντάς ίσως ταυτόχρονα και τη σιγαλιά του μοναστηριού και την ξεραΐλα των χερσότοπων και τα σκέλεθρα των ερειπίων. Η ζωή και η κίνηση είναι τόσο ήσυχες εκεί, που ένας ξένος θα τα έπαιρνε για ακατοίκητα, αν δεν αντίκριζε ξαφνικά το χλωμό και κρύο βλέμμα ενός ασάλευτου προσώπου, που η μισομοναστηριακή του μορφή προβάλλει πάνω από το περβάζι του παράθυρου, μόλις ακουστεί θόρυβος από ασυνήθιστα πατήματα. Αυτοί οι τόνοι μελαγχολίας υπάρχουν στη φυσιογνωμία ενός σπιτιού στο Σωμύρ, στα ψηλώματα της πόλης, στην άκρη του δρόμου που ανηφορίζει κατά τον πύργο. Ο δρόμος αυτός, λιγοσύχναστος τώρα, ζεστός το καλοκαίρι, κρύος το χειμώνα, σκοτεινός σε μερικές μεριές, ξεχωρίζει για το δυνατό κρότο των βημάτων πάνω στο ψιλό του καλντερίμι το πάντα καθαρό και στεγνό, για το στενό του φιδογύρισμα, για τη γαλήνη των σπιτιών του, που ανήκουν στην παλιά πόλη κι από πάνω τους πυργώνονται τα τείχη. Τρισαιώνιες κατοικίες στέκονται εκεί, γερές ακόμα, αν και φτιαγμένες από ξύλο, και οι λογής λογής φυσιογνωμίες τους κάνουν ακόμα πιο πρωτότυπη αυτή την περιοχή του Σωμύρ που τραβάει τους αρχαιογνώστες και τους καλλιτέχνες.
Είναι δύσκολο να περάσεις μπροστά από αυτά τα σπίτια και να μη θαυμάσεις τα πελώρια μαδέρια, που οι άκρες τους, σκαλισμένες σε παράξενα σχήματα, στεφανώνουν μ’ ένα μαύρο βαθύ ανάγλυφο τα περισσότερα ισόγειά τους. (…)

Μπαρμπα-Γκοριό

Ο Μπαρμπα-Γκοριό αποτελεί αναμφίβολα ένα από τα κλασικά αριστουργήματα της συγγραφικής ιδιοφυίας του Μπαλζάκ. Στο μυθιστόρημα αυτό, που εντάσσεται στο πλαίσιο της “Ανθρώπινης Κωμωδίας”, παρακολουθούμε τη θλιβερή πορεία και το τραγικό τέλος ενός πατέρα που τον έχουν απαρνηθεί οι δυο του κόρες, τη γεμάτη αχαριστία εγκατάλειψη ενός ανθρώπου που είχε δώσει τα πάντα στα παιδιά του, κι όμως αυτά τον άφησαν να πεθάνει μόνος και πάμφτωχος.
Ο μπαρμπα-Γκοριό μέσα στην αθλιότητα και την απόγνωσή του είναι εντούτοις μια μορφή μεγαλειώδης γιατί εκφράζει την πατρότητα κατά τον πιο απόλυτο τρόπο.
Επιπλέον, παρόλο που το μυθιστόρημα αποτελεί κυρίως μια μελέτη του πατρικού πάθους, δεν περιορίζεται μόνο σ’ αυτό, αλλά εικονογραφεί και αναλύει με τρόπο μοναδικό και διεισδυτικό την παρισινή ζωή και κοινωνία των αρχών του 19ου αιώνα, ανάγοντας το μερικό σε γενικό, το τοπικό σε παγκόσμιο και το εφήμερο σε διαχρονικό.

Μαγικό δέρμα

Ένας νεός φτωχός αλλά φιλόπονος, αφού έχει ζήσει πολλά χρόνια σπουδάζοντας και στερημένος τα πάντα, μπερδεμένος ανάμεσα σε δύο γυναίκες, η μία “άκαρδη” που την αγαπάει, η άλλη “με καρδιά” που δεν την αγαπάει, είναι απελπισμένος και σκέφτεται ν’ αυτοκτονήσει, όταν ένας από τους φίλους του -πρέπει να τον ονομάσουμε γιατί στην “Ανθρώπινη Κωμωδία” παίζει σπουδαίο ρόλο: είναι ο Ραστινιάκ- τον συμβουλεύει να ριχτούν στις διασκεδάσεις και, για να βρουν τα μέσα, να παίξουν τα λίγα χρήματα που έχουν. Στη ρουλέτα πάει ο Ραστινιάκ. Κερδίζει. Να λοιπόν που έγιναν πλούσιοι για λίγο καιρό. Περνούν τρία χρόνια κραιπάλης και στο τέλος ο νέος μας -ο Ραφαήλος- ξαναβρίσκεται όπως πριν, φτωχός και απελπισμένος, με τη σκέψη πάλι στην αυτοκτονία. Αν μπορούσε να ΄χε το κουράγιο να ριχτεί μέρα μεσημέρι στο Σηκουάνα, θα ήταν πνιγμένος. Προτίμησε να περιμένει τη νύχτα και για να περάσει τις λίγες στιγμές που του απόμειναν, μπήκε στο μαγαζί του απίστευτου αυτού αρχαιοπώλη. Εκεί πήρε το μαγικό σαγγρί που τον ξανάφερε στη ζωή.
Όταν ο Ραφαήλος αναμμένος και γεμάτος ελπίδα βγαίνει στο δρόμο, τρεις από τους φίλους του περνούν και τον τραβούν στον Κρουπιέρη Ταγιεφέρ, σε μια γιορτή που μεταβάλλεται σε όργιο και την άλλη μέρα πραγματοποιείται μια ευχή που ο Ραφαήλος είχε κάνει -να εξασφάλιζε διακόσιες χιλιάδες φράγκα εισόδημα-. Και να ένας συμβολαιογράφος του αναγγέλει ότι κληρονομεί από έναν συγγενή του που πέθανε στις Ινδίες, ένα ποσό από έξι εκατομμύρια. ο Ραφαήλος δέχεται το νέο μ’ έναν τρόμο που προκαλεί έκπληξη, αλλά που δικαιολογείται από την παρατήρηση ότι το μαγικό δέρμα μικραίνει…